Vademecum hałasu

Hałas w środowisku

Jakie są dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji i urządzeń?

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji i urządzeń, określa Załącznik do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. (Dz. U. 2014, poz. 112).

Rodzaj terenuDopuszczalny poziom hałasu w dB (pozostałe obiekty1) i działalność będąca źródłem hałasu)
LAeqD
Przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym
LAeqN
Przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy
a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza miastem
4540
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży2)
c) Tereny domów opieki społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
5040
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe2)
d) Tereny mieszkaniowo-usługowe
5545
Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców3) 5545

1) “Pozostałe obiekty” oznacza wszyskie obiekty poza drogami, liniami kolejowymi oraz lotniskami.

2) W przypadku niewykorzystania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczany poziom hałasu w porze nocy.

3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych.

Jakie są dopuszczalne poziomy hałasu pochodzącego od dróg, linii kolejowych i tramwajowych?

Dopuszczalne poziomy hałasu komunikacyjnego w środowisku, w zależności od rodzaju terenu, określa Załącznik do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. (Dz. U. 2014, poz. 112).

Rodzaj terenuDopuszczalny poziom hałasu w dB (drogi lub linie kolejowe)1)
LAeqD
Przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom
LAeqN
Przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom
a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza miastem
5045
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży2)
c) Tereny domów opieki społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
6156
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy zagrodowej
c) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe2)
d) Tereny mieszkaniowo-usługowe
6556
Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców3) 6860

1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.

2) W przypadku niewykorzystania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczany poziom hałasu w porze nocy.

3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych.

Jakie są dopuszczalne poziomy hałasu pochodzącego od lotnisk?

Dopuszczalne poziomy hałasu pochodzącego od lotnisk, w zależności od rodzaju terenu, określa Załącznik do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2013 r. (Dz. U. 2014, poz. 112).

Rodzaj terenuDopuszczalny poziom hałasu w dB (Starty, lądowania i przeloty statków powietrznych)1)
LAeqD
Przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom
LAeqN
Przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom
a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali, domów opieki społecznej
c) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży1)
5545
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej jedno- i wielorodzinnej oraz zabudowy zagrodowej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe1)
c) Tereny mieszkaniowo-usługowe
d) Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców2)
6050

1) W przypadku niewykorzystania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczany poziom hałasu w porze nocy.

2) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców powyżej 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obietków administracyjnych, handlowych i usługowych.

Kiedy należy przeprowadzać okresowe pomiary hałasu dla zakładu emitującego hałas?

Zakres i częstotliwość wykonywania pomiarów hałasu do których prowadzenia obowiązani są prowadzący instalację oraz użytkownicy urządzeń, określa Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. 2014, poz. 1542).

§ 10. 1. Okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeqD i LAeqN), prowadzi się dla zakładu, na terenie którego są eksploatowane instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego zostały wydane pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska lub decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu.

2. Okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeqD i LAeqN), prowadzi się dla instalacji, dla której zostało wydane pozwolenie zintegrowane.

3. Okresowe pomiary hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego, prowadzi się raz na dwa lata, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. W przypadku źródeł pracujących sezonowo pomiary hałasu przeprowadza się w tym okresie.

Kiedy należy przeprowadzać okresowe pomiary hałasu dla dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych i lotnisk?

Zakres i częstotliwość wykonywania pomiarów hałasu przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową oraz lotniskiem określone są w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz. U. 2011 nr 140, poz. 824; nr 288, poz. 1697).

§ 3. 1. Okresowe pomiary poziomów substancji lub energii w środowisku prowadzi się dla wyznaczenia wartości:

1) poziomów hałasu w środowisku, wyrażonych wskaźnikami LAeqD, LAeqN, obejmujących okres co najmniej jednej doby, wprowadzanego w związku z eksploatacją:

a) dróg publicznych o średniorocznym natężeniu ruchu powyżej 3 mln pojazdów lub o procentowym udziale pojazdów ciężkich w potoku ruchu powyżej 20%, w przypadku średniego dobowego ruchu przekraczającego 5 tys. pojazdów,

b) linii kolejowych o natężeniu ruchu powyżej 30 tys. pociągów rocznie,

c) linii tramwajowych w odniesieniu do odcinków torowisk o natężeniu ruchu powyżej 100 tramwajów na dobę,

d) lotnisk, na których ma miejsce łącznie ponad 5 tys. startów, lądowań i przelotów statków powietrznych w roku kalendarzowym, niezależnie od położenia lotniska,

2. Okresowe pomiary poziomów hałasu, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza się co 5 lat.

Farma wiatrowa

Farma wiatrowa

 Hałas na stanowiskach pracy

Jakie są wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń hałasu (NDN) w środowisku pracy?

Wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń hałasu (NDN) określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2014, poz. 817 z późn. zmianami). W przypadku hałasu dopuszczalne poziomy nie mogą przekroczyć wartości:

  • Poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna nie może przekraczać wartości 3,64 × 103  Pa2 × s lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, nie może przekraczać wartości 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać wartości 18,2 × 103  Pa2 × s.
  • Maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać wartości 115 dB,
  • Szczytowy poziom dźwięku C nie może przekraczać wartości 135 dB.

Kto i kiedy powinien wykonywać pomiary hałasu na stanowiskach pracy?

Obowiązek i częstotliwość wykonania przez pracodawcę pomiarów hałasu na stanowiskach pracy wynika z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2011 nr 33, poz. 166). Pracodawca powinien zapewnić wykonanie badań i pomiarów czynników szkodliwych (w tym hałasu) nie później, niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

§ 13. 1. Badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się:

1) co najmniej raz na dwa lata — jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy, zwanego dalej „NDN”;

2) co najmniej raz w roku — jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN.

2. Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

§ 14. Badania i pomiary chemicznych i fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, o których mowa w § 4—13, wykonuje się każdorazowo, jeżeli nastąpiły zmiany w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy, które mogły mieć wpływ na zmianę poziomu emisji, poziomu narażenia albo wystąpiły okoliczności, które uzasadniają ich ponowne wykonanie.

Akustyka budowlana

Jakie są dopuszczalne poziomy dźwięku w pomieszczeniach przeznaczonych do przebywania ludzi?

Dopuszczalne poziomy dźwięku w pomieszczeniach przeznaczonych do przebywania ludzi określone są w normie PN-87/B-02151/02 Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 2: Wymagania dotyczące dopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach. Normowane poziomy dźwięku A są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia pomieszczenia, źródła hałasu oraz charakteru hałasu.

Przeznaczenie pomieszczeniaDopuszczalny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia od wszystkich źródeł hałasu łącznie
LAeq, dB
Dopuszczalny poziom dźwięku A hałasu przenikającego do pomieszczenia od wyposażenia technicznego budynku oraz innych urządzeń w budynku i poza budynkiem
Średni poziom dźwięku A (LAm') - prz hałasie ustalonym1) lub Równoważny poziom dźwięku A (LAeq) - przy hałasie nieustalonym2), dBMaksymalny poziom dźwięku A (LAmax) - przy hałasie nieustalonym2), dB
w dzień w nocyw dzieńw nocyw dzień w nocy
Pomieszczenia mieszkalne w budynkach mieszkalnych, internatach, domach rencistów, domach dziecka, hotelach kategorii S i I, hotelach robotniczych403035254030
Kuchnie i pomieszczenia sanitarne w mieszkaniach454040404545
Pokoje w hotelach kategorii II i niższych453540304535
Pokoje w domach wczasowych40 - 453)30 - 353)35 - 40 25 - 3040 - 453)30 - 353)
Pokoje chorych w szpitalach i sanatoriach za wyjątkiem pokoi w oddziałach intensywnej opieki medycznej353030253530
Pomieszczenia łóżkowe w oddziałach intensywnej opieki medycznej303025253030
Sale operacyjne, pokoje przygotowania chorych do operacji35-30-35-
Gabinety badań lekarskich w przychodniach i szpitalach, pomieszczenia psychoterapii35-30-35-
Pokoje lekarskie, pielęgniarskie oraz inne pomieszczenia szpitalne (za wyjątkiem działów technicznych i gospodarczych)403035254035
Laboratoria medyczne, pokoje recepturowe w aptekach40-35-40-
Pokoje dla dzieci w żłobkach, klasy w przedszkolach35-30-35-
Klasy i pracownie szkolne (za wyjątkiem pracowni zajęć technicznych), sale wykładowe, audytoria40-35-40-
Sale konferencyjne40-35-40-
Pomieszczenia do pracy umysłowej wymagającej silnej koncentracji uwagi35-30-35-
Pomieszczenia administracyjne bez wewnętrznych źródeł hałasu40-35-40-
Pomieszczenia administracyjne z wewnętrznymi źródłami hałasu, pomieszczenia administracyjne w obiektach tymczasowych45-40-45-
Sale zajęć w domach kultury35 - 454)-30 - 40-40 - 504)
Sale kawiarniane i restauracyjne50-45--5)-
Sale sklepowe50-45--5)-

1) Np. pochodzącymi od centralnego ogrzewania, wentylacji, stacji transformatorowych.

2) Np. pochodzącymi od urządzeń dźwigowych, zsypów śmieciowych.

3) Należy przyjmować indywidualnie w podanych granicach w zależności od kategorii obiektu.

4) Należy przyjmować  indywidualnie w podanych granicach w zależności od rodzaju zajęć.

5) Nie normalizuje się wartości maksymalnych.

Jakie przepisy prawa określają zakres pomiarów hałasu w budynkach?

Wymagania dotyczące pomiarów hałasu w budynkach określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami).

§ 323. 1. Budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach.

2. Pomieszczenia w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej należy chronić przed hałasem:

1) zewnętrznym przenikającym do pomieszczenia spoza budynku;

2) pochodzącym od instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku;

3) powietrznym i uderzeniowym, wytwarzanym przez użytkowników innych mieszkań, lokali użytkowych lub pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych;

4) pogłosowym, powstającym w wyniku odbić fal dźwiękowych od przegród ograniczających dane pomieszczenie.

§ 326. 1. Poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, budynkach zamieszkania zbiorowego i budynkach użyteczności publicznej, z wyłączeniem budynków, dla których jest konieczne spełnienie szczególnych wymagań ochrony przed hałasem, nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach, wyznaczonych zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi metody pomiaru poziomu dźwięku A w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach.